Ένας ύμνος στη ζωή μέσα από τη σπουδή του θανάτου, O Θάνατος των Ανθρώπων, Δημήτρης Σωτάκης, Εκδόσεις Κέδρος

By  |  0 Comments

Eνας ύμνος στη ζωή μέσα από τη σπουδή του θανάτου

Οι κάτοικοι ενός χωριού ζουν επί σειρά ετών μια γαλήνια ζωή, σε έναν τόπο που ποτέ δεν έχει αγγίξει ο πόνος και η δυστυχία. Ξαφνικά, αυτή η αρμονία διαταράσσεται

Ολοι οι μύθοι της ανθρωπότητας, ολόκληρη η φιλοσοφική σκέψη, αλλά και η τέχνη σε όλες τις εκφάνσεις της, γυρίζουν αδιάκοπα γύρω από δύο πόλους: τον έρωτα και τον θάνατο. Διαφορετικές προσεγγίσεις και ποικίλες παραλλαγές σε αυτά τα δυο μεγάλα και στοιχειώδη θέματα, απλώς δίνουν τους επιμέρους μύθους και την επιμέρους προβληματική.

Ομως, το να επιλέξει ένας συγγραφέας ως θέμα του τον έρωτα ή τον θάνατο και να χτίσει μια ιστορία πάνω σε μια τέτοια βάση, απαιτεί ιδιαίτερα λεπτούς χειρισμούς ώστε να αποφύγει την κοινοτοπία και να έχει το έργο του κάτι να πει -και ως μυθοπλασία και ως λογοτεχνικό αποτέλεσμα. Κάποτε οι λογοτέχνες αγόραζαν μύθους από μυθοπλόκους, περίπου με την ίδια έννοια που οι σκηνοθέτες αγοράζουν σενάρια από σεναριογράφους.

Και αυτό σημαίνει ότι δεν είναι ο μύθος το κύριο χαρακτηριστικό της λογοτεχνίας, αλλά η τέχνη του λόγου, η ικανότητα δηλαδή του λογοτέχνη (του τεχνίτη του λόγου) να χρησιμοποιεί τα δομικά υλικά του λόγου για να φτιάξει με αυτά δομές πρωτότυπες και ενδιαφέρουσες. Αυτό, ωστόσο, αφορά τους ειδήμονες και τους κάθε λογής ευαίσθητους στην -μέσω του λόγου- έκφραση νοημάτων και συναισθημάτων.

Για τους υπόλοιπους, δηλαδή τους περισσότερους, η λογοτεχνία θα συντηρεί το ενδιαφέρον της ως η τέχνη της αφήγησης ενός μύθου, μιας ιστορίας -ανεξάρτητα από τις δομές που επιβάλλει η αισθητική. Στην περίπτωση του Δημήτρη Σωτάκη συμβαίνουν και τα δύο: συνυπάρχει επιδέξια η μυθοπλασία με τη λογοτεχνία δίνοντας με το «Ο θάνατος των ανθρώπων» (εκδ. Κέδρος)  ένα μυθιστόρημα που συναιρεί μοναδικά τον ευρηματικό μύθο με την πραγματική τέχνη του λόγου. Και όλα αυτά, επιλέγοντας να μιλήσει ευθέως για τον θάνατο και ως εκ τούτου για την άλλη όψη του νομίσματος -την ίδια τη ζωή.

Εν πάση περιπτώσει, εάν υπάρχει κάτι που η ζωή σίγουρα αδυνατεί να κατανοήσει, που δεν μπορεί να το συλλάβει, αυτό είναι σίγουρα η αμείλικτη προοπτική του θανάτου. Και επειδή, ακριβώς, το ζήτημα της θνητότητας είναι εξ ορισμού ασύμβατο με την ίδια τη ζωή, οι περισσότεροι άνθρωποι αποφεύγουν πεισματικά ακόμη και να στοχαστούν πάνω σε αυτό.

Απ’ την άλλη, παρόλο που η ζωή συνεχίζεται έστω και αν η βεβαιότητα του θανάτου δεν απομακρύνεται, το ερώτημα επανέρχεται επιτακτικά: Υπάρχουν περιθώρια για μια ουσιώδη αισιοδοξία απέναντι στο αναπόφευκτο τέλος; Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οι απολογητές διαφόρων θρησκειών και οι φιλόσοφοι ασχολήθηκαν διεξοδικά με αυτό το μείζον θέμα της συμφιλίωσης του ανθρώπου με την επικείμενη διάλυση του οργανισμού του στα ανόργανα στοιχεία του. Μάλιστα, κατά τον Πλάτωνα, ολόκληρη η φιλοσοφία αποτελεί μία «μελέτη θανάτου».

 

Πηγή:  Ημερησία.  Του Γιώργου Βαϊλάκη

1,705 total views, 0 views today

Σχόλια

Σχόλια

Αφήστε ένα σχόλιο

Το Literature.gr ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα από την ιστοσελίδα μας. Παρακαλούμε όμως τα κείμενα σας να είναι σύντομα, μη υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους και να γράφονται στην όμορφη Ελληνική μας γλώσσα. Όλα τα άρθρα στο Literature.gr φέρουν την ευθύνη του υπογράφοντα.
 

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Το site www.literature.gr χρησιμοποιεί cookies από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Read previous post:
Ο «φαντάρος» στην «Ασθένεια της Πεταλούδας», του Θανάση Χειμωνά

Πίσω από τον Ρασκόλνικοφ, πίσω από την Άννα Καρένινα, πίσω από τον Τζάκ Τόρενς υπάρχουν δεκάδες αφανείς λογοτεχνικοί ήρωες που...

Close