«Γράψτε για σας!» Συμβουλές δημιουργικής γραφής από τον Τζο Νέσμπο, του Παντελή Λιάκα

By  |  0 Comments
Σε πολλά μυθιστορήματα του νορβηγού συγγραφέα Jo Nesbo, ο άσωτος ντετέκτιβ Harry Hole, γίνεται μάρτυρας κάθε είδους τρομακτικών και βίαιων θανάτων. Σε μια υπόθεσή του Hole, το θύμα είναι κολλημένο στον πάτο μιας μπανιέρας, και οδηγείται στον πνιγμό, καθώς αυξάνεται η στάθμη του νερού. Σε άλλη, το πρόσωπό μιας γυναίκας διαλύεται από την έκρηξη μιας μεταλλικής σφαίρας, που τοποθετήθηκε στο στόμα της. Παρά τα σκληρά εγκλήματα που προέρχονται από τη φαντασία του Nesbø, ο ίδιος δεν είναι καθόλου τρομακτικός.
Αν τον συναντήσει κανείς από κοντά, διαπιστώνει ότι ο  σκανδιναβός συγγραφέας είναι ήπιων τόνων. Ο Nesbo μοιάζει με έναν ορειβάτη. Φοράει παπούτσια, που μοιάζουν, σαν να έχουν αγοραστεί από το REI, και έχει ατημέλητα, αλλά ομοιόμορφα κατανεμημένα γένια. Αυτός οεξαιρετικά παραγωγικός συγγραφέας, δεν έχει γράψει μόνο αστυνομικά βιβλία, αν και έχει γράψει πάνω από μια ντουζίνα απ’ αυτά,  μεταξύ των οποίων το πρόσφατο βιβλίο του “ο Γιος”. Έχει γράψει, επίσης, μια σειρά παιδικών βιβλίων, που ονομάζεται  ”Doctor Proctor’s Fart Powder”.
Αυτή την περίοδο γράφει μια νέα σειρά αστυνομικών, χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο Tom Johansen, για τον οποίο δημιούργησε μια πολυσύνθετη ιστορία (περισσότερα για αυτόν σε λίγο).
Ανάμεσα στις συμβουλές που δίνει παρακάτω, ο Nesbο μας μιλά για την ικανότητά του να εργάζεται παντού. Επίσης αναφέρει, πως η αφήγηση μοιάζει με την σύνθεση τραγουδιών (ο Nesbo εξακολουθεί να γράφει τραγούδια για την ταινία, Di Derre, που ήταν γύρω στις αρχές της δεκαετίας του ’90), καθώς και για την ελευθερία και τη χαρά να γράφει ως alter ego.

 

sep-white

Γράψτε για σας

«Όταν γράφω, φαντάζομαι ένα ακροατήριο –του ίδιου μου του εαυτού. Για μένα η συγγραφή δεν σημαίνει να επισκέπτεσαι τους ανθρώπους, αλλά να τους προσκαλείς, όπου και αν βρίσκεσαι. Και αυτό σημαίνει, ότι ξέρεις πού βρίσκεσαι. Αν για παράδειγμα, διασχίσεις ένα σταυροδρόμι, και ακολούθως σκεφτείς, “που θα ήθελε τώρα να με δει ο αναγνώστης να κατευθύνομαι;”, τότε χάθηκες. Πρέπει να ρωτάς τον εαυτό σου: “τι είναι αυτό που θα με κάνει να ξυπνήσω αύριο το πρωί και να με κάνει να τελειώσω αυτή την ιστορία;”. Μερικές φορές η υπόθεση της ιστορίας θα δείξει  την κατεύθυνση από μόνη της. Ο συγγραφέας βέβαια είσαι εσύ που αποφασίζεις, αλλά συχνά νιώθεις, ότι υπάρχει ένα είδος βαρύτητας μέσα στο ίδιο το βιβλίο».

 

Χρησιμοποιήστε τη ζωή σας

«Είναι καλό να αντλείς στοιχεία από πραγματικές εμπειρίες. Όταν έγραφα ένα βιβλίο, όπως π.χ τους ”Κυνηγούς Κεφαλών”, χρησιμοποιούσα τις μεθόδους της αστυνομικής λογοτεχνίας, αλλά παράλληλα χρησιμοποιούσα στοιχεία και από τον εαυτό μου. Στη ζωή μου έχω κάνει πολλά διαφορετικά πράγματα. Υπήρξα αξιωματικός της πολεμικής αεροπορίας. Έγραψα μουσικά τραγούδια. Εργάστηκα ως χρηματιστής για πολλά χρόνια. Έτσι, είχα την έμπνευση για τους ”Κυνηγούς Κεφαλών”. ‘Όταν δούλευα ως οικονομικός αναλυτής, έδωσα συνέντευξη σχετικά με τους ”Κυνηγούς Κεφαλών”. Αυτό που βοηθά τη γραφή μου, είναι, ότι διαθέτω τη δική μου προσωπική ζωή, άρα μπορώ να ταυτιστώ και με τις ζωές των άλλων ανθρώπων».

 

Να κάνετε λογοτεχνικές ληστείες
 

«Μπορώ να κλέψω από άλλα βιβλία; Σίγουρα. Και αν είμαι κλέφτης, σου δηλώνω ότι είμαι, αλλά δεν μπορείς να ξέρεις από πού ληστεύω. Εντάξει, λοιπόν, θα σου πω: από τον Μαρκ Τουέιν (Τομ Σόγιερ και Χάκλμπερι Φιν). Αυτά ήταν σπουδαία βιβλία. Για μένα, το γράψιμο είναι μια αντίδραση στο διάβασμα. Μοιάζει, σαν να είσαι σε ένα τραπέζι με φίλους. Κάποιος θα πει μια ιστορία, έπειτα ο επόμενος θα συνεχίσει, μετά κάποιος άλλος. Στη συνέχεια θα πρέπει να φέρεις κάτι νέο στο τραπέζι. Είχα την τύχη να μεγαλώσω σε ένα σπίτι που μου χάρισε πολλές εμπειρίες, ως ακροατή, και ως αναγνώστη. Τώρα είναι η σειρά μου».

 

Φτιάξτε ένα τέλειο σχέδιο

«Αν έχετε μια σπουδαία ιστορία να πείτε, είναι εξαιρετική ιδέα, και δεν έχει καθόλου σημασία πως θα την γράψετε. Μου αρέσει, όταν πραγματικά κατέχω την ιστορία μου. Όταν αρχίζω να γράφω, έχω προσπαθήσει ξανά και ξανά, με τρόπο που δεν με κάνει να νιώθω, σαν ιστοριογράφος εν εξελίξει. Είμαι ένας αφηγητής ιστοριών. Η ιστορία είναι έτοιμη εκεί, δεν χρειάζεται να την δημιουργήσω στην πορεία. Αυτό συμβαίνει, όταν έχεις την αυτοπεποίθηση να πεις στους αναγνώστες σου, “Ελάτε και καθίστε κοντά, γιατί έχω να σας πω μια ιστορία. Απλά χαλαρώστε, ξαπλώστε πίσω, εμπιστευτείτε με”. Το ίδιο νιώθω και εγώ, όταν διαβάζω έργα μεγάλων λογοτεχνών».

 

Ξεκινήστε δυναμικά
 

«Οι Αμερικάνοι εισάγουν τις ιστορίες τους στα βιβλία με τον καλύτερο τρόπο. Στις πρώτες τους σελίδες, μπορούν με έναν ξεδιάντροπο τρόπο, να δημιουργήσουν αδημονία, γύρω από την ιστορία των βιβλίων τους. Είναι μια παράδοση. Ο Τζον Ίρβινγκ το κάνει, το ίδιο και ο Φρανκ Μίλερ. Προσπαθούν με τον ίδιο τρόπο χειρισμού του θέματος, να ωθήσουν τους αναγνώστες τους να γυρίζουν τις σελίδες. Μου αρέσει πολύ αυτό. Και θα μπορούσε οτιδήποτε να κάνει τους αναγνώστες να θέλουν να συνεχίσουν. Και μη σκέφτεστε βάσει κανόνων. Απλά, να πάτε με το ένστικτο. Αν μια ιδέα σας συναρπάζει, και ακούγεται ως πρόκληση, τότε είστε στο σωστό δρόμο».

 

Δουλέψτε όπου και αν βρίσκεστε

«Γράφω παντού, αλλά το καλύτερο μέρος είναι τα αεροπλάνα και τα τρένα. Όταν κάθεστε σε ένα τρένο ή ένα αεροπλάνο, διαθέτετε μόνο ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα για να γράψετε. Αυτό θα σας κάνει να αισθανθείτε, πόσο πολύτιμος είναι ο χρόνος. Αν, αντίθετα, ξυπνήσετε το πρωί, και σκεφτείτε, “ωραία, σήμερα πάω να γράψω για δώδεκα ώρες”, είναι δύσκολο να το αισθανθείτε αυτό. Μου αρέσει να σκέφτομαι, ότι θα πετύχω το μέγιστο από αυτό που μπορώ, μέσα στο χρονικό διάστημα των ωρών που θα διαθέσω».

 

Παρακολουθήστε αστυνομικές ταινίες

«Η δική μου γενιά έχει δει, πιθανότατα, περισσότερες ταινίες, σε σύγκριση με τα βιβλία που έχει διαβάσει. Σε ένα βιβλίο του για το σενάριο του κινηματογράφου, ο Syd Field λέει: “Η δράση είναι χαρακτήρας”. Αυτό μπορείτε να το προσαρμόσετε στα μυθιστορήματά σας: είναι όλα σχετικά με την παράσταση δεν λένε; Και για να το κάνετε αυτό χρειάζεστε δράση. Οι άνθρωποι εν βρασμώ, όπως στο «Seven», παραδείγματος χάρη, σου αποκαλύπτουν και στοιχεία για τον εαυτό τους. Αυτά τα ”ταμπλό”, έχουν μεγάλη επίδραση, τόσο στις ταινίες, όσο και στα μυθιστορήματα. Άν έχετε δει την ταινία ”Καμία πατρίδα για τους μελλοθάνατους”, δεν μπορώ να παρατηρήσω τίποτα στο βιβλίο, που να μην υπάρχει στην ταινία. Η γλώσσα των ταινιών λειτουργεί τέλεια, όταν μεταφέρεται στις ταινίες. Τα μυθιστορήματα δανείζονται τη γλώσσα των ταινιών, και τοιουτοτρόπως, οι ταινίες δανείζονται τη γλώσσα των μυθιστορημάτων.

 

Αφήστε τον τίτλο να διαλέξει τον εαυτό του
 

«Δεν υπάρχουν κανόνες για τους τίτλους των μυθιστορημάτων. Οι ιδέες έρχονται από πολλούς διαφορετικούς δρόμους. Στην περίπτωση του “Χιονάνθρωπου”, το μυθιστόρημα ξεκίνησε με ένα τίτλο. Έτσι λοιπόν σκέφτηκα ”αυτός ακούγεται ένας εξαιρετικός τίτλος”. Και τότε άρχισα να σκέφτομαι, τι ώθηση έδωσε ο τίτλος σε όλη την ιστορία. Έτσι, λοιπόν, αυτό αποτέλεσε την αρχή. Σε άλλες περιπτώσεις, είναι το τελευταίο πράγμα που κάνω. Μερικές φορές, έρχεται στα μέσα του βιβλίου. Όπως είπα, δεν υπάρχουν κανόνες. Στους ”Κυνηγούς Κεφαλών” ήταν προφανές, λόγω της διττής τους σημασίας. Αυτό ήρθε αρκετά γρήγορα, και ήταν ήταν μια εύκολη σκέψη.


Να είστε ψυχοπαθείς

«Οι συγγραφείς λειτουργούν, σαν ηθοποιοί: πρέπει να μπορούν, ανά πάσα στιγμή, να ταυτιστούν με τον χαρακτήρα του βιβλίου τους. Ακόμη και αν περιγράφετε έναν ψυχοπαθή, θα πρέπει να βρείτε αυτό το μικρό κομμάτι του ψυχοπαθή μέσα σας, και να το μεγενθύνετε λίγο. Τρομακτικό; Λοιπόν, αυτό όμως πρέπει να κάνετε. Όλοι οι άνθρωποι είναι πολυσχιδείς. Διαθέτουμε τόσο πολλά διαφορετικά στοιχεία, και μπορούμε να αντλήσουμε οποιαδήποτε ιδιότητα από τον εαυτό μας. Απλά χρησιμοποιείστε τη φαντασία σας. Το αστυνομικό εκτυλίσσεται σε ένα σκοτεινό σύμπαν, οπότε διανοητικά, είναι επίπονο να γράφει κανείς κάτι τέτοιο. Γράφω παιδικά βιβλία αυτή τη περίοδο, το πρώτο μου ονομαζόταν Doctor Proctor’s Fart Powder. Με κάνει να νιώθω καλύτερα>>.

 

Γράψτε για αυτό που υπάρχει εκεί κοντά σας
 

«Το ζητούμενο δεν είναι να γράψετε ένα μπεστ σέλερ. Το θέμα είναι να γράψετε αυτό που θέλετε, και με λίγη τύχη, να μοιραστείτε την ευχαρίστηση της αφήγησής σας με το ευρύ κοινό». Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι οι ιστορίες μου θα έφταναν στο ευρύ κοινό. Νόμιζα ότι ήταν για ένα μικρό ακροατήριο. Έμεινα έκπληκτος, όταν συνειδητοποίησα ότι ξαφνικά απέκτησα τόσους πολλούς ανθρώπους στο σπίτι μου>>.

 

Δεν υπάρχουν τυπικές εργάσιμες μέρες

Σήμερα, σηκώθηκα στις 4 το πρωί, πήγα σε ένα κατάστημα ”ντελικατέσεν” έξω από το ξενοδοχείο, πήρα καφέ, και δούλεψα μέχρι τις 8. Μετά πήγα στο γυμναστήριο του ξενοδοχείου, και μετά πήρα πρωινό με τον ατζέντη μου. Θα δώσω συνεντεύξεις μέχρι τις 4:00, μετά θα πάω στο αεροδρόμιο και θα πάρω το αεροπλάνο της επιστροφής για το Όσλο. Θα γράψω στο αεροπλάνο, ίσως για πέντε ώρες. Στη συνέχεια, όταν ξυπνήσω, θα είμαι στο Όσλο.
Το γράψιμο είναι αυτό που κάνω, όταν δεν έχω άλλα πράγματα να κάνω. Δεν έχω κανόνες, και ξυπνάω σε διάφορες χρονικές στιγμές, ανάλογα με το τι έκανα το προηγούμενο βράδυ.

 

Πώς η αφήγηση μοιάζει με την σύνθεση ενός τραγουδιού
 

Και πάλι, δεν έχω κανόνες για το πόσο καιρό χρειάζεται για την ολοκλήρωση ενός έργου μου. Θα μπορούσα να γράφω με ένα περίγραμμα ή μια περίληψη για ένα χρόνο, ή μια εβδομάδα. Μερικές φορές, όλη η ιστορία θα έρθει από μόνη της, σαν να είναι προγραμματισμένο να γίνει. Μερικές φορές, μέσω ενός τραγουδιού, φαίνεται να την ξεχωρίζεις στιγμιαία στο πλήθος. Το ίδιο ακριβώς πράγμα συμβαίνει με τις ιστορίες. Μερικές φορές, περιτριγυριζεσαι από προβλήματα, και μία ιστορία που έχεις σχεδιάσει να ξεκινήσεις σε ένα- δύο μήνες, ξαφνικά  σου έρχεται η σκέψη να γράψεις μία περίληψη της ιστορίας μετά από ενάμιση χρόνο.
Η μέθοδος είναι η ίδια. Είτε γράφω παιδικά βιβλία, είτε αστυνομικά μυθιστορήματα. Ένα βιβλίο της σειράς Χάρι Χόλε, μοιάζει, σαν τη διεξαγωγή μιας συμφωνικής ορχήστρας. Γράφοντας ένα παιδικό βιβλίο, όμως, είναι σαν να παίζεις με την μπάντα σου. Είναι πιο άμεσο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι πιο εύκολο, ή λιγότερο απαιτητικό. Είναι πιο ευχάριστο.

 

Η συγγραφή αστυνομικής λογοτεχνίας είναι ένα είδος πανκ ροκ.
 

Η Πανκ μουσική ήταν ένα είδος μουσικής, που όλοι θεωρούν ότι γνωρίζουν τους κανόνες της. Μπορούν να παίξουν τις τρεις συγχορδίες στην κιθάρα, την στιγμή που είναι στη σκηνή. Σε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, ο αναγνώστης παίρνει μέρος σε αυτή την ιστορία. Είναι, σαν έναδιάλογο, το στενό διάλογο, μεταξύ του συγγραφέα και του αναγνώστη. Είναι μια διαλογική διαδικασία. Ο συγγραφέας θα προσπαθήσει να σας χειραγωγήσει, αλλά θα σας δώσει, επίσης, αρκετές πληροφορίες για την επίλυση της υπόθεσης, έτσι ώστε να αισθάνεστε, σαν να συμμετέχετε και εσείς στο βιβλίο.

 

Την καλύτερη δημιουργική εργασία δεν την αισθάνομαι σαν εργασία
 

Όταν μιλάμε για δημιουργική εργασία, είναι η εργασία πριν από 200 χρόνια, που την έχουμε κάνει δωρεάν. Η δουλειά μου είναι να γράφω βιβλία, και είναι κάτι που θα ήθελα να το κάνω δωρεάν. Μερικοί από τους καλύτερους συγγραφείς, όχι μόνο στη Νορβηγία, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο, σίγουρα θα έχουν και άλλες δουλειές, εκτός από το να είναι συγγραφείς. Αλλά η δημιουργική εργασία είναι, για πολλούς ανθρώπους, το καλύτερο μέρος της ημέρας τους, γιατί πραγματικά κάνουν αυτό που θέλουν .

 

Το Alter Ego μπορεί να κρατήσει τη γραφή διασκεδαστική
 

Κανονικά θα είχα ένα προσχέδιο, το οποίο θα δούλευα ανά πάσα στιγμή. Αυτή τη στιγμή δουλεύω σε δύο. Το ένα είναι το ” Αίμα στο χιόνι΄΄(Blood on Snow). Εκει μπορώ να χρησιμοποιήσω ένα ψευδώνυμο, του Tom Johansen. Αρχικά είχα προγραμματίσει να το εκδώσω, χωρίς να αποκαλύψω σε κανέναν ότι το έγραψα. Είναι είδος μιας μακράς ιστορίας. Είχα δημιουργήσει μια ολόκληρη ιστορία ζωής για τον Johansen. Ήταν ένας δανός ή νορβηγός συγγραφέας του εγκλήματος, με μια δόση τρέλας, σαν εκείνη της δεκαετίας του 70′. Αλλά οι δικηγόροι μου είπαν ότι δεν μπορούσα να το κάνω. Οποιοσδήποτε θα μπορούσε να μου κάνει μήνυση, αν ισχυριζόμουν ότι ήμουν ένας συγγραφέας που δεν υπάρχει στην πραγματικότητα. Εξακολούθησα, όμως, να θέλω να το χρησιμοποιήσω ως ψευδώνυμο. Ξεκίνησα να γράφω μια ιστορία που ονομάζεται ”η απαγωγή του Tom Johansen”. Σε αυτήν την ιστορία, ο Johansen είναι ένας χαρακτήρας. Συνέχισα να αναφέρομαι σε αυτή την μεγάλη επιτυχία που ονομάζεται ”Blood on Snow”. Προσπάθησα να εποφεληθώ από την επιτυχία αυτού του βιβλίου, με το ”Blood on Snow 2: More Blood”. Έτσι σήμερα εργάζομαι για το ”Αίμα στο χιόνι 2”(Blood on Show 2), το ίδιο καλά. Το να δουλεύεις με την φωνή κάποιου άλλου, είναι πολύ διασκεδαστικό.

 

ΠΗΓΕΣ
http://www.shortlist.com/entertainment/jo-nesbo

 
www.shortlist.com
Crime author Jo Nesbo tells ShortList’s Jonathan Crocker how you can do the same

http://www.fastcocreate.com/3030642/work-mode/5-lessons-in-creativity-and-crime-writing-from-jo-nesbo

 
www.fastcocreate.com
In the latest installment of Work Mode, best-selling Norwegian author Jo Nesbo discusses the unstructured process behind his dark creations.
 

separator

Για τους λάτρεις του JO! 
0004347_195 0004577_195 0004536_195
0005976_195 0005981_195 0004722_195
0006009_195 0003703_195 0003739_195
0004061_195 0010512_195 0004203_195
0010565_195 0004281_195 0008225_195
0004058_195 0008305_195

22,392 total views, 3 views today

Σχόλια

Σχόλια

Αφήστε ένα σχόλιο

Το Literature.gr ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα από την ιστοσελίδα μας. Παρακαλούμε όμως τα κείμενα σας να είναι σύντομα, μη υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους και να γράφονται στην όμορφη Ελληνική μας γλώσσα. Όλα τα άρθρα στο Literature.gr φέρουν την ευθύνη του υπογράφοντα.
 

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Το site www.literature.gr χρησιμοποιεί cookies από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Read previous post:
David Nicholls in Literature.gr

«Όλοι όσοι γράφουν το μόνο που θέλουν να ακούσουν είναι πως έχουν γράψει κάτι εξαιρετικό αλλά αυτό δεν είναι χρήσιμο»....

Close