H Mεταμόρφωση του Κάφκα, του Δημήτρη Μαραντίδη

By  |  0 Comments

Ξυπνώντας ένα πρωί ο Γκρέγκορ Σάμσα, μετά από έναν ταραγμένο ύπνο, βρέθηκε στο κρεβάτι του μεταμορφωμένος σ’ ένα τεράστιο έντομο.”

Ο Γκρέγκορ Σάμσα εκείνο το πρωί μεταμορφώθηκε σε κατσαρίδα. Η κοιλιά του ήταν γεμάτη φολίδες, ενώ κάτι μικρά ποδαράκια κινούνταν νευρικά παρά τη θέληση του. Έβγαλε ένα πνιχτό θόρυβο ζωύφιου απαντώντας στον επιστάτη που είχε φτάσει στο σπίτι του να ελέγξει την κατάσταση και σηκώθηκε από το κρεβάτι. Η Μεταμόρφωση του Κάφκα, δείχνει τη θηριωδία της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης με μια πολύ απλή ιστορία. Πόσο ανάγκη μας έχουν οι άνθρωποι όταν δεν μας έχουν ανάγκη; Πόσο εύκολο είναι κάποιος να σε ξεχάσει όταν δεν μπορείς να κάνεις κάτι γιαυτό; Τι κάνει τους ανθρώπους να επιλέξουν την εύκολη απόφαση που ενώ δεν είναι ηθική είναι εκείνη που τους εξυπηρετεί περισσότερο;

Ο Κάφκα ανοίγεται σε πολλά θέματα ταυτόχρονα, αλλά αυτό που επικρατεί στην Μεταμόρφωση είναι το δίκαιο του αμοιβαίου συμφέροντος. Όταν ο Γκρέγκορ μεταμορφώνεται σε κατσαρίδα ακόμα και η ίδια του η μητέρα δεν μπορεί να τον αντικρύσει. Η αλλαγή είναι τόσο καταλυτική που είναι σχεδόν αδύνατο οι γονείς του να συμπεριφερθούν σε εκείνο το πλάσμα ως το γιο τους, Γκρέγκορ. Ο πατέρας του Γκρέγκορ έχει σταματήσει να δουλεύει, κι εκείνος έχει αναλάβει να ξεπληρώνει τα χρέη της οικογένειας. Δουλεύει σε μια μάλλον ανιαρή δουλειά για εκείνον, ως εμπορικός αντιπρόσωπος. Ο Γκρέγκορ μέσα του παραπονιέται, ζει σε ένα οικογενειακό περιβάλλον που τον στενοχωρεί, γεμάτος ενοχές, σηκώνεται κάθε πρωί και φέρνει εις πέρας το βάρος της εργασίας που του είναι μάλλον δυσάρεστη. Ο Γκρέγκορ είναι ο δυνατός μέσα στο αμεσότερο κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο ζει, την οικογένεια. Ή καλύτερα το κοινωνικό περιβάλλον αυτό έχει επιλέξει τον Γκρέγκορ να παίξει το ρόλο του δυνατού, ακόμα κι αν αυτό δεν είναι μέσα στις δυνατότητες του. Ο Κάφκα με το παράδοξο της μεταμόρφωσης του Γκρέγκορ μας βάζει το δίλημμα: Ήταν άραγε ο Γκρέγκορ από την αρχή ο δυνατός ή είναι ένα σύστημα- η οικογένεια σε αυτήν την περίπτωση- που επέλεξε  το ρόλο αυτό για τον Γκρέγκορ;

Από την άλλη, ο Γκρέγκορ φαίνεται πως έχει αποδεχτεί εντελώς το ρόλο του ή τουλάχιστον, δείχνει να κάνει μεγάλη προσπάθεια γι’αυτό. Σκέφτεται να πληρώσει τα δίδακτρα ενός καλού ωδείου, ώστε η αδερφή να πάρει μερικά μαθήματα βιολί. Αυτό συμβαίνει γιατί όπως  στη ζωή, έτσι και στη λογοτεχνία,οι δυνατοί τρέφουν τους αδύναμους. Η αδερφή του είναι ένας τέτοιος αδύναμος κρίκος, έχει έναν τουλάχιστον παθητικό ρόλο στην αρχή της ιστορίας. Ο Γκρέγκορ από την άλλη είναι αυτό που λέμε ο άνθρωπος που έχει αποδεχτεί την ευθύνη της μοίρας του που σιγά, σιγά τον φθείρει.

Στην αρχή τα πράγματα είναι πιο απλά. Η αδερφή του που είναι πιο ευαισθητοποιημένη με την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο Γκρέγκορ, είναι εκείνη που αναλαμβάνει να τον ταΐζει και να υποφέρει στην άσχημη θέα του. Είναι όμως μόνο αυτός ο λόγος που το κάνει; Ο Κάφκα επιμένει πολύ στη σημασία που δίνουμε στα πράγματα και διαπραγματεύεται ένα άλλο θέμα πέρα από την απλή ιεράρχηση των ρόλων μέσα στην οικογένεια. Είναι εκείνο το δημόσιου και ιδιωτικού. Είναι ο ιδιωτικός βίος του ατόμου που καθορίζεται από τον δημόσιο και το ρόλο που αφήνει να παίξει σε όλο αυτό το πρώτο κοινωνικό περιβάλλον που βρίσκει μπροστά του το άτομο: H οικογένεια. Γιατί κάθε ρόλος δεν είναι μονάχα προσωπικός, σχετιζόμενοι με τους άλλους, γίνεται άμεσα δημόσιος και έχει μια ακόμα μεγαλύτερη επιρροή. Ο Γκρέγκορ Σάμσα που του είχε ανατεθεί άνισα όλο εκείνο το βάρος, είχε αποδεχτεί έναν προσωπικό αλλά και δημόσιο ρόλο.Θέλησε, λοιπόν, η αδερφή του Γκρέγκορ Σάμσα να ασχοληθεί μαζί του από οίκτο ή διεκδίκησε έναν πιο ενεργό ρόλο μέσα σε ένα οικοσύστημα στο οποίο βρισκόταν στο περιθώριο για πολλούς λόγους;

Η αδερφή του αποκτά πλέον αναβαθμισμένο ρόλο στην οικογένεια. Όταν ο Γκρέγκορ βιωθεί ως βάρος από την ίδια του την οικογένεια, όντας ήδη πολύ διαφορετικός από τα υπόλοιπα μέλη, γίνεται παρείσακτος. Ο Κάφκα είναι σκληρός: Κανένας ιδιωτικός βίος δεν συγχωρείται ως μοναδικός και ιδιαίτερος, καμία σχέση αίματος δεν επιβιώνει, κανένα κοινό συγκινησιακό σημείο αναφοράς του παρελθόντος δεν χωρά, όταν το πράγμα φτάνει στην επιβίωση μιας αυτοτελούς ομάδας όπως στην περίπτωση της οικογένειας  του Γκρέγκορ.

Οι άνθρωποι δεν διαφέρουν από τα μυρμήγκια και τις μέλισσες. Τα μυρμήγκια κανίβαλοι τρώνε τους τραυματίες τους και οι μέλισσες εργάτριες σκοτώνουν τους κηφήνες για το καλό του συστήματος που εξυπηρετούν. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τους ανθρώπους. Ο Γκρέγκορ είναι πλέον εμπόδιο και η άσχημη θέα του τον κάνει περισσότερο ως ένα δύσμορφο εμπόδιο, παρά ένα αναπόσπαστο μέλος της οικογένειας που βρέθηκε σε μια τραγική στιγμή. Η απόφαση να εγκαταλειφθεί ο Γκρέγκορ-κάτι σαν άτυπη στρεψοδικία που απειλεί τα συμφέροντα μιας ομάδας- θα υπερισχύσει. Ο θάνατος θα αντικαταστήσει τη δυστυχία του. Όταν ο Γκρέγκορ ξεχαστεί μετά το θάνατο του, οι ρόλοι θα επαναδιανεμηθούν. Ο ισχυρός,ως ο πιο άμεσα χρηστικός κι εξυπηρετικός στη νέα τάξη, κατέχει τώρα την κεντρική θέση.

Μέσα από την ιστορία της μεταμόρφωσης συναντούμε δύο ρητά του συγγραφέα: Στη μάχη ανάμεσα σε σένα και τον κόσμο, υποστήριξε τον κόσμο. Για να δηλώσει πόσο ανίσχυρο είναι το άτομο μέσα στις επιταγές της κοινωνίας και πόσο καταλυτικά δρα εκείνη πάνω του. Το δεύτερο: Το πρώτο σημάδι ότι αρχίζεις να καταλαβαίνεις, είναι η επιθυμία να πεθάνεις. Γιατί,ο Γκρέγκορ Σάμσα συνειδητοποίησε τη μάχη ανάμεσα στον κόσμο και τον εαυτό του και κατάλαβε πως ήταν ανίσχυρος απέναντι στον πρώτο, στο βαθμό που αποφάσισε να ξεχαστεί μια για πάντα.

 

5,909 total views, 1 views today

Σχόλια

Σχόλια

Αφήστε ένα σχόλιο

Το Literature.gr ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα από την ιστοσελίδα μας. Παρακαλούμε όμως τα κείμενα σας να είναι σύντομα, μη υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους και να γράφονται στην όμορφη Ελληνική μας γλώσσα. Όλα τα άρθρα στο Literature.gr φέρουν την ευθύνη του υπογράφοντα.
 

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Το site www.literature.gr χρησιμοποιεί cookies από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Read previous post:
Ένα βιβλίο, πολλά βιβλία, του Δημήτρη Σωτάκη

Τα βιβλία που αρέσουν στους αναγνώστες να διαβάζουν, τους αρέσουν πριν τα διαβάσουν. Και αυτό γιατί, στην ουσία, η ανθρώπινη...

Close