Οι Best Sellers και οι Άλλοι, του Δημήτρη Μαραντίδη

By  |  0 Comments

Κάποτε ο Stephen King είχε δηλώσει, ”Είμαι κάτι σαν το Big Mac των McDonalds.”

Λογικό μου ακούγεται αν αναλογιστεί κανείς πόσα αντίτυπα των βιβλίων του έχουν πωληθεί. Ο King είναι ειλικρινής, υπάρχουν ορισμένοι συγγραφείς συνήθως οι σύγχρονοι αλλά και παλαιότεροι που τα βιβλία τους είναι τόσο αναγνωρισμένα όσο προιόντα  καθημερινής κατανάλωσης. Αρκεί κάποιος να δει τις πωλήσεις του Brown, βιβλία όπως  Ο Αλχημιστής του Πάολο Κοέλο, τη σειρά βιβλίων Harry Potter της Rowling αλλά και κλασικά μυθιστορήματα όπως εκείνα του Dickens, Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών του Τolkien, το Lolita του Ναμπόκοφ μεταξύ πολλών. Δεν θα κάτσουμε να κρίνουμε τα βιβλία εδώ, ούτε αυτούς που διαβάζουν γιατί κρίνοντας ένα βιβλίο και αποδίδοντας του απόλυτα χαρακτηριστικά κρίνεις εκατομμύρια ανθρώπων διαχρονικά. Εδώ θα μιλήσουμε μόνο για το εύρος και την μεγαλοπρέπεια που καταλαμβάνει ένα βιβλίο βρίσκοντας χώρο στην ψυχή εκατομμυρίων ανθρώπων διαφορετικής κουλτούρας, γεωγραφικής θέσης, κοινωνικής τάξης και μόρφωσης.

Όταν το Ο Υπέροχος Γκάτσμπι του Φιτζέραλντ εκδόθηκε απέκτησε ελάχιστη αναγνωρισιμότητα. Το βιβλίο για πολλούς λόγους, άλλοτε ευνόητους κι άλλοτε καθόλου, δεν περπάτησε όσο θα ήθελε προφανώς ο εκδότης του. Το ίδιο το βιβλίο αναφέρεται στην εποχή του νεοπλουτισμού της Αμερικής, ήταν η εποχή της ποτοαπαγόρευσης όπου πλούτυναν οι μαυραγορίτες που πουλούσαν το αλκοόλ με μαφιόζικο τρόπο και όχι μόνο. Ήταν η εποχή της ανοικοδόμησης της Αμερικής και όλα αυτά μπορείς να τα διακρίνεις εύκολα μέσα στο βιβλίο. Προφανώς στην Αμερική του ‘20 όπου must είχε γίνει η άνετη ζωή, το κέρδος, κάθε είδους κοινωνικά βεγγαλικά, parties και η απληστία, ο χώρος για την λογοτεχνία στένευε. Η μήπως όχι; Ο Φιτζέραλντ μιλάει για την εποχή του αλλά ποιον στο διάβολο τον ενδιαφέρει η εποχή του; Ενδιέφερε κανέναν την εποχής της «χαμένης γενιάς» να δει την απληστία του Τομ Μπιουκάναν, την απάθεια της Νταίζη ή τον Τζέι Γκάσμπι «που πίστευε στο πράσινο φως;» περισσότερο τελικά από όσο πίστευε στον πλούτο του; Το βιβλίο του Φιτζέραλντ δεν θα περπατήσει και έπειτα θα μοιραστεί στους στρατιώτες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ως «βιβλίο τσέπης» παρόλο που μιλάει για έναν παλαιότερο παγκόσμιο πόλεμο και μια εποχή απαστράπτουσας γοητείας , πλούτου και αμερικάνικου ονείρου. Ο λόγος: H Αμερική κατέρρευσε μετά το “κραχ” του ‘30 και οι άνθρωποι ξαφνικά άρχισαν να ψάχνουν πάλι εκείνη τη χαμένη γοητεία, εκείνη τη χαμένη εποχή γεμάτη χρώματα, διασκεδάσεις κι αμερικάνικο όνειρο.  Ο Φιτζέραλντ ποτέ δεν θα γνωρίσει την μελλοντική επιτυχία του βιβλίου του  που δεν του επεφύλασσε η εποχή του.

 

Ο Dan Βrown ως αρχιερέας του Συνομωσιολογικού Μυθιστορήματος.

Όταν εμφανίστηκε ο Dan Brown με το Kώδικας Ντα Βίντσι δημιουργήθηκε μια πανδημία αναγνωστών Brown. Έμοιαζε με φρενήρης αρρώστια. Ξαφνικά μπορούσες να διακρίνεις διάφορους ανθρώπους με βιβλία του Βrown. Brown στο σταθμό ο σταθμάρχης, Brown μια μακρινή σου θεία από το χωριό, Brown στο Πανεπιστήμιο, Brown o γιατρός, ο δικηγόρος, ο νέος, ο μεγαλύτερος, ο μπακάλης, τόσοι πολλοί διαφορετικοί άνθρωποι. Ο Brown άσχετα από  το πόσο ενδιαφέρει τον καθένα μας ατομικά ή όχι, γράφει με αιχμή του δόρατος του ή καλύτερα της συγγραφικής του πένας την ίδια την εποχή, ότι δεν μπόρεσε να κάνει ο Φιτζέραλντ, μια εποχή που οργιάζουν οι θεωρίες συνομωσίας, έμπειρος στα τυπικά ο Brown έδωσε αυτό που είχε ανάγκη ο κόσμος. Αυτό που δεν έβρισκε γύρω του. Το μυστήριο, το άγνωστο που σαγηνεύει εύκολα, το γόητρο μιας εποχής χωρίς να λογαριάζει τις παρανοήσεις και τις ψευδαισθήσεις, πατώντας ολοκληρωτικά πάνω στην ανθρώπινη ανάγκη ,παρόμοια με  θρησκευτική ευλάβεια, θέλει να καταλάβει αυτό που μπορεί με την άμεση εμπειρία και πέρα από τα όρια της ανθρώπινης πραγματικότητας. Και κέρδισε.

 

Διαχρονικοί συγγραφείς που ποτέ δεν γνώρισαν το εύρος της συγγραφικής τους πένας.

 

Αναμφίβολα σε αυτήν την κατηγορία βρίσκουμε τους Charles Dickens , J.R.R Τolkien, C.S Lewis. Θα μπορούσαμε να συμπεριλάβουμε κι άλλους πολλούς ακόμη και το ίδιο τον Σαίξπηρ που μέχρι τον 16 αιώνα ήταν γνωστός μόνο στο Λονδίνο της Ελισαβετιανής Εποχής ενώ τον αγνοούσε ο υπόλοιπος κόσμος. Ο Σαίξπηρ έγραφε πολλές φορές κατά παραγγελίαν ενώ λίγο μετά τα σαράντα του αποσύρθηκε από την ενασχόληση του με την τέχνη και γύρισε πίσω στη βρετανική επαρχία. Το ίδιο κι ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, θα ήταν αδύνατο να φανταστεί την ώρα που ξεπουλούσε την προσωπική του περιουσία και έγραφε μονάχα για να επιβιώσει ότι στο μέλλον θα γινόταν ένας από τους  πιο ευανάγνωστους συγγραφείς όλων  των εποχών στη Ρωσία  αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο. Όταν ο Κάρολος Nτίκενς έγραφε τα έργα του δεν θα μπορούσε ποτέ να διανοηθεί πόσες ταινίες θα γυρίζονταν με τον Oliver Twist. Ο συγγραφέας των φτωχών, απόκληρων και από την μοίρα γκρεμοτσακισμένων θα τρόμαζε με τον ενδεχόμενο πλούτο των πωλήσεων του. Κανένας Oliver Twist δεν θα ήταν τόσο φτωχός κάτω από αυτήν την αναγνωρισιμότητα. Το ίδιο και ο Τolkien, o συγγραφέας του φανταστικού που προσέφερε όλες εκείνες τις φανταστικές ιστορίες να ονειρεύονται εκατό χρόνια μετά οι επόμενες γενεές  πέρασε στο μύθο μαζί    τους ίδιους τους χαρακτήρες των μυθιστορημάτων του, Bilbo Baggins και Gandalf. Η λίστα αναμφισβήτητα  δεν τελειώνει.

Τί είναι λοιπόν αυτό που κάνει ορισμένα βιβλία να αποκτούν μυθικές διαστάσεις; Ο κόσμος έχει ανάγκη να ονειρευτεί. Τα όνειρα τρέφουν τον κόσμο. Διαχρονικά ή όχι τα βιβλία αυτά προσφέρουν την δυνατότητα στον αναγνώστη να δραπετεύσει από το πραγματικό. Να λοιπόν γιατί απέτυχε το Ο Υπέροχος Γκάτσμπι να διεισδύσει στην εποχή του, δεν τον είχε ανάγκη. Της μιλούσε για κάτι που ζούσε ήδη. Πόσο βαριόμαστε πολλές φορές σε αυτή τη χώρα, τη δική μας, να διαβάζουμε για την κρίση; Πόσο θα θέλαμε να δραπετεύαμε για λίγο κάπου αλλού που η πραγματικότητα θα ήταν πιο πλήρης αλλά και λιγότερο πλήρης  τουλάχιστον μια άλλη πραγματικότητα. Πόσο θα θέλαμε να ταξιδέψουμε, να κολυμπήσουμε σε αυτό τον άχρονο βυθό μέσω ιστοριών και να μείνουμε εκεί μέχρι να αισθανθούμε πραγματικά; Ενδεχομένως το θέλουμε πολύ όλοι μας. Έτσι λοιπόν ορισμένα βιβλία αποκτούν διαστάσεις. Δεν έχει σημασία πόσο μεγάλα είναι, μικρά ή πόσο καλογραμμένα. Προφανώς όλα αυτά υπάρχουν αλλά τα βιβλία μοιάζουν με τους έρωτες , πέφτουμε με τα μούτρα, ρωτάμε λίγα, αναρωτιόμαστε πολλά, αμφιβάλλουμε για τα περισσότερα αλλά τείνουμε να αφεθούμε σε αυτά και μερικά από εκείνα μας ταξιδεύουν όλους μαζί. Οι Best Sellers είναι λοιπόν οι συγγραφείς αλλά είναι τα βιβλία εκείνα που αποκτούν την  δική τους ζωή και παίρνουν το δικό τους εύρος μέσα στην ψυχή του Κόσμου. Οι Άλλοι είμαστε όλοι εμείς που τείνουμε να αφεθούμε στα βιβλία. Είναι τελικά τα ίδια οι ποιμενάρχες της ανθρώπινης καρδιάς και μας  ταξιδεύουν συλλογικά σαν παγκόσμια ψυχή.

2,138 total views, 0 views today

Σχόλια

Σχόλια

Αφήστε ένα σχόλιο

Το Literature.gr ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα από την ιστοσελίδα μας. Παρακαλούμε όμως τα κείμενα σας να είναι σύντομα, μη υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους και να γράφονται στην όμορφη Ελληνική μας γλώσσα. Όλα τα άρθρα στο Literature.gr φέρουν την ευθύνη του υπογράφοντα.
 

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Το site www.literature.gr χρησιμοποιεί cookies από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Read previous post:
Εμπνεύστηκαν από το υπέροχο ποίημα της Σύλβια Πλαθ: Lady Lazarus και μας χάρισαν συγκινητικές φωτογραφίες

“Dying is an art. Like everything else, I do it exceptionally well. I do it so it feels like hell....

Close