Κατανοώντας τους Ανθρώπους μέσα από Ιστορίες, της Βιβής Φατούρου

By  |  0 Comments

Αναρωτιέμαι ποιος διαθέτει τα καταλληλότερα εργαλεία να μιλήσει για τον άνθρωπο: η Επιστήμη της Ψυχολογίας ή η Τέχνη του Λόγου;

Αναρωτιέμαι ακόμα αν επαρκούν τα εργαλεία της μιας ή της άλλης (παρατήρηση, επιστημονική μέθοδος, γλώσσα) -εργαλεία έτσι κι αλλιώς ασταθή και υποκείμενα σε πλήθος περιορισμών- για να συλλάβουμε το τι σημαίνει άνθρωπος.

Το βέβαιο είναι ότι αν αναζητούμε τη μία και μοναδική Αλήθεια αναφορικά με τα ανθρωπολογικά ζητήματα η ψυχολογία και η λογοτεχνία θα μας απογοητέψουν οικτρά. Όχι μόνο δεν κρατούν το κλειδί της Αλήθειας αλλά θέτουν διαρκώς νέα ερωτήματα στην προσπάθειά τους να καταλάβουν τι σημαίνει ανθρώπινη φύση – τι σημαίνουν τα συναισθήματα, οι σκέψεις, οι επιθυμίες, οι φόβοι, ο πόνος μας.

Η λογοτεχνία (πολύ νωρίτερα από την ψυχολογία) συνειδητοποίησε ότι δεν υπάρχουν τελικές απαντήσεις στα ανθρώπινα ζητήματα, ότι ο άνθρωπος δεν επιδέχεται απλοϊκές (τύπου άσπρο ή μαύρο) ερμηνείες και ότι η συμπεριφορά είναι εντελώς απρόβλεπτη και πολύ συχνά αντιφατική. Μέσα στο λογοτεχνικό σύμπαν συναντάμε ανθρώπους περίπλοκους, αταξινόμητους που συχνά αμφισβητούν όσα πιστεύουμε ή γνωρίζουμε και τολμούν να αισθανθούν, να σκεφτούν ή να κάνουν πράξη πράγματα εντελώς ασύμβατα με τα συνήθη κοινωνικά ή προσωπικά συστήματα αξιών.

Κατά τη γνώμη μου η εξοικείωση με την ιδέα του πολυποίκιλου και χαοτικού στοιχείου της ζωής είναι το πιο σημαντικό (ψυχολογικό) κέρδος που αποκομίζουμε διαβάζοντας λογοτεχνία («σοβαρή» ή «ελαφριά» μικρή σημασία έχει). Και είναι επιπλέον το στοιχείο όπου συναντιούνται η ψυχολογία και η λογοτεχνία και γύρω από το οποίο μπορούν να ανταλλάξουν πληροφορίες και ιδέες.

Ασφαλώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την ψυχολογία για να μελετήσουμε τη λογοτεχνία ή να της ασκήσουμε κριτική. Μπορούμε λόγου χάρη να αναλύσουμε την ψυχοσύνθεση του συγγραφέα, τις πολιτικές, οικονομικές ή ηθικές θέσεις του, να μελετήσουμε το κοινωνικό πλαίσιο εντός του οποίου γράφεται ένα μυθιστόρημα και μέσω ποιας νοητικής διαδικασίας δημιουργείται. Θα μπορούσαμε, από την άλλη πλευρά, να μελετήσουμε τον αναγνώστη και την ενεργητική, δημιουργική διαδικασία κατασκευής νοημάτων που αποτελεί η διαδικασία της ανάγνωσης.

Όμως, πέρα και πάνω από όλα αυτά, η ουσία είναι ο προβληματισμός γύρω από τον άνθρωπο, η προσπάθεια να εξαχθεί ένα νόημα για εκείνον και για τον κόσμο που τον περιβάλλει. Σε αυτό το σημείο ανοίγει ο διάλογος μεταξύ λογοτεχνίας και ψυχολογίας και η ανταλλαγή εργαλείων μεταξύ τους, ενώ ξεμπερδεύουμε μια και καλή με τον ξεπερασμένο μύθο ότι η επιστήμη είναι ασύμβατη με την τέχνη. Προφανώς και δεν υπάρχει απάντηση στο ερώτημα αν η ψυχολογία ή η λογοτεχνία είναι καταλληλότερη να δώσει απαντήσεις για τον άνθρωπο… Τα θέματα όπως είδαμε είναι κοινά, αυτό που ίσως διαφέρει είναι η ματιά και η μέθοδος… Από τη μία η έρευνα από την άλλη οι ιστορίες…

2,907 total views, 0 views today

Σχόλια

Σχόλια

Αφήστε ένα σχόλιο

Το Literature.gr ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα από την ιστοσελίδα μας. Παρακαλούμε όμως τα κείμενα σας να είναι σύντομα, μη υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους και να γράφονται στην όμορφη Ελληνική μας γλώσσα. Όλα τα άρθρα στο Literature.gr φέρουν την ευθύνη του υπογράφοντα.
 

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Το site www.literature.gr χρησιμοποιεί cookies από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Read previous post:
Ένα παραμύθι για τον πόνο, της Λίνας Πανταλέων

«Ένας εγκέφαλος πεθαίνει αν σταματήσει να συγκινείται, αν ξεχάσει το τραγούδι και τη μουσική, κάτι που όριζαν ως αμουσία και...

Close