Περί Αλχημιστή, Κολοκυθόπιτα, του Δημήτρη Μαραντίδη

By  |  0 Comments

Ή αλλιώς όπου δεν πίπτει Σύμπαν που συνομωτεί, πίπτει τετράγωνη λογική και σνομπισμός της συγγραφικής πένας του δημιουργού.

Λοιπόν, λοιπόν ακούστε: Aυτή εδώ η Στήλη ονομάζεται “Η Χύτρα Του Αλχημιστή” και δεν είναι δυνατόν να παροπλίσει το συγγραφέα εκείνον που έκανε την Αλχημεία γνωστή παγκοσμίως μέσα από μια ιστορία του βιβλίου του, Ο Αλχημιστής.

Όμως, θέλω να ξεκαθαρίσω κάτι, η στήλη δεν πήρε το όνομα της από το βιβλίο του Πάολο Κοέλο. Η στήλη θέλει να κάνει κατανοητό ότι αν υπάρχει ένα Αλχημικό Έργο στην τέχνη αυτό βρίσκεται  πολύ περισσότερο στη Λογοτεχνία απο τη Μουσική και την Ζωγραφική και μοιάζει να χρησιμοποιεί τους δρόμους της αλχημείας.

Η Αλχημεία στην Λογοτεχνία δεν εμφανίστηκε, προφανώς, μαζί με τον Κοέλο για πρώτη φορά. Η Αλχημεία είναι ένα θέμα που έχουν προσεγγίσει πολύ συγγραφείς μέσα απο το λογοτεχνικό τους έργο. Όλο το Εκατό Χρόνια Μοναξιά αναφέρεται επί της ουσίας σε μια αλχημιστική εξίσωση, είναι οι απόκρυφες γνώσεις ενός τσιγγάνου, του Μελκίαδες, που αποκωδικοποιούνται για να φτάσουμε να γνωρίσουμε την Μοναξιά που σάρωσε εκείνες τις ράτσες των Μπουενδία κι όλης της Λατινικής Αμερικής. Κι ο Μάρκες είναι πληροφορημένος για την αλχημεία και για όλες εκείνες τις γνώσεις που σήμερα αντιμετωπίζουμε καθημερινά με το κύμα της New Age  λες και μόλις ξεφύτρωσαν, ασαφείς μέσα στην αόριστη σαφήνεια τους και ακίνητες με διάχυτα και σκόρπια επιχειρήματα.

Ο Μάρκες μάλιστα κάνει πολλές αναφορές: Aπό τη Φιλοσοφική Λίθο μέχρι τους Σοφούς της Σιών, ο Νομπελίστας συγγραφέας δίνει όλες εκείνες τις πληροφορίες για να εξελίξει τον υπέροχο εκείνο εφιάλτη απο τρελές εφευρέσεις και ανεπίδεκτες προσωπικότητες. Και δεν περιορίζεται εκεί, μέχρι το τέλος της ιστορίας είναι εκείνη η μυστικιστική αύρα που θα σαρώσει μαζί με τη Μοναξιά εκείνες τις ράτσες.

Ο Μπόρχες είναι ένας ακόμα συγγραφέας που έχει χρησιμοποιήσει στα έργα του μυστικιστικές και αποκρυφιστικές εικόνες και λέξεις που έχουν ταυτιστεί με όλα αυτά.

Από το Λαχνό της Βαβυλώνας  μέχρι τις Μαγικές Απαριθμήσεις και το Βιβλίο Των Φανταστικών Όντων  ή το Άλεφ, ο Κολοσσός  της Λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας κάνει ανοίγματα φιλοσοφικού και αποκρυφιστικού ταπεραμέντου συχνά. Ο Μπόρχες λάτρευε τον Ανατολίτικο αποκρυφισμό και μυστικισμό και χρησιμοποίησε εκφράσεις, συμβολισμούς, λέξεις, ονομασίες αλλά και ολόκληρες φιλοσοφικές αντιλήψεις εκείνου του συστήματος μέσα στο έργο του.

Η Αλχημεία δεν θα μπορούσε να λείψει ούτε μέσα στο μυθιστόρημα της Αλιέντε, Το Σπίτι Των Πνευμάτων, κι αυτό συμβαίνει γιατί υπάρχει η Κλάρα, μια υπερβατική γυναίκα τόσο αιθέρινη και υπερκόσμια από τη φύση της που έχει μια αμεσότητα με ότι είναι μυστικό κι εκτός κόσμου. Η Κλάρα, η αέρινη γυναίκα του φεουδάρχη Εστέμπαν Τρουέμπα μαζεύει συχνά στο σπίτι τους διάφορους περίεργους τύπους. Είναι μεταφυσικοί επιστήμονες, μέντιουμ, αστρολόγοι, αλχημιστές, άτομα που ρίχνουν της κάρτες ταρώ, κοσμογράφοι,μάγοι και δεν συμμαζεύεται. Οι νύξεις στην Αλχημεία είναι κι εδώ εμφανείς και συχνές.

Οι Λατινοαμερικάνοι λοιπόν είναι πληροφορημένοι πάνω στην Αλχημεία. Γιατί συμβαίνει αυτό; Η Λατινική Αμερική δεν γνώρισε ποτέ δυτικό μεσαίωνα αλλά ούτε και διαφωτισμό. Έτσι λοιπόν γλίτωσε απο δύο πραγματα: Tην απαγόρευση των παγανιστικών εθίμων και δοξασιών, των αποκρυφιστικών και πέρα απο την θρησκεία δρώμενων και επίσης δεν δέχτηκε ποτέ τις Μεταρρυθμίσεις της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, που έγιναν κατά τη διάρκεια του Διαφωτισμού κι έπειτα. Οι Λατινοαμερικάνοι κράτησαν το μυστικό και απόκρυφο παράδοξο στην κουλτούρα τους , παράλληλα, με την Χριστιανική Θρησκεία σαν κάτι φυσικό και εξίσου υπαρκτό, μαζί με άλλες φιλοσοφικές ακολουθίες. Είναι μέσα στο dna τους, λοιπόν, να πιστεύουν σε παράδοξα γεγονότα, υπερφυσικές ανακαλύψεις και να έχουν μια μυστικιστική περιέργεια για όλα. Έτσι ο μαγικός ρεαλισμός είναι κάτι που δεν κάνει εντύπωση όσο κι ένα Σύμπαν που ενίοτε συνομωτεί για να συμβούν τα πάντα.

Για να γυρίσουμε στον Πάολο Κοέλο και τον Αλχημιστή του, εκείνο που κάνει πολλούς να δυσφορούν ακούγοντας τον τίτλο του βιβλίου είναι το Σύμπαν που συνομωτεί, οι υπέρογκες πωλήσεις ή το γεγονός πως απο το πρώτο απορρέει το δεύτερο. Σε πολλούς δεν αρέσει ένα Σύμπαν που κάνει τα χατήρια γιατί είναι γενναιόδωρο από extreme joke ή επειδή έτσι ξύπνησε μια μέρα ο Πάολο Κοέλο. Όμως, στην περίπτωση του Κοέλο συνέβει, κι έχει κάθε λόγο να το πιστεύει.

Δεν θα αναλύσουμε εδώ πέρα τη φιλοσοφική αντίληψη που έχει καθένας για τον Κόσμο του και τι περιμένει απο εκείνον. Ο Αλχημιστής πούλησε σε εκείνο το βαθμό που τον κατηγορούν μερικοί ότι πουλάει με τον ίδιο τρόπο που πουλάει και το Πενήντα Αποχρώσεις του Γκρί, δλδ, φθηνό προιόν με απαστράπτουσα συσκευασία, κι εδώ βρίσκομαι εγώ για να διαφωνήσω.Ο Αλχημιστής είναι ένα καλό βιβλίο. Σίγουρα δεν είναι εκείνο το έργο που δίνει λογοτεχνικά μαθήματα ,όμως, είναι μια καλογραμμένη ιστορία, μια πολύ αποσαφηνημένη φιλοσοφική κοσμαντίληψη των πραγμάτων που δεν περιορίζεται μόνο στο Σύμπαν που συνομωτεί. Επίσης, για την ιστορία και την πλοκή του έργου τίποτα δεν δίνεται έτσι εύκολα. Ο Κοέλο έχει πει πολλά και είναι τόσο προς όφελος του, όσο και προς ζημίαν του το γεγονός οτι έμεινε αυτή η φράση χαραγμένη στα μυαλά των αναγνωστών. Είναι ένα βιβλίο που κυρίως θέλει να τολμήσεις, που αγγίζει καλύτερα απο οτιδήποτε το “συν Αθηνά και χείρα κινεί” γιατί ο βοσκός Σαντιάγο είναι ένας άνθρωπος όπως όλοι μας και πριν βρεί τον Θησαυρό του πρέπει πρώτα να ζήσει τον Προσωπικό του Μύθο, ένα μύθο που δεν έρχεται ούτε εύκολα και δεν συνομωτεί τίποτα γιαυτό.

Διάβασα τον Αλχημιστή στα 11 χρόνια μου και δεν κατάλαβα τίποτα. Ήταν μια ιστορία για έναν βοσκό που έψαχνε έναν θησαυρό. Δεν καταλάβαινα καμία σημειολογία, τι είναι σύμπαν που συνομωτεί, τι είναι η αλχημεία, τι είναι η φιλοσοφική λίθος, τι στο διάλο είναι τελικά προσωπικός μύθος. Η ιστορία μου φάνηκε ανιαρή. Έπιασα στα χέρια μου ξανά το βιβλίο στα 17 και μου φάνηκε πως παρουσιαζόταν μέσα στο βιβλίο υπερβολικά εύκολο να κατακτήσει κάποιος τα όνειρα του γιατί ήμουν έφηβος, η ζωή κρυβόταν στις στιγμές και όχι στα όνειρα και τις επιδιώξεις και δεν ήθελα να κατακτήσω τίποτα, ήθελα να χάνομαι μέσα στα Doc Martens μου, όπως όλοι οι έφηβοι,  να κάνω βόλτες με τους φίλους μου και δεν με ένοιαζαν οι προσωπικοί μύθοι κι άλλα τέτοια. Το διάβασα και πάλι στα βαθιά twenties μου και αναρωτήθηκα αν τελικά υπάρχει κάποιος προσωπικός μύθος στην ζωή ή αν δεν υπάρχει ίσως θα μπορούσαμε να εφεύρουμε κάποιον; Τώρα πια γνώριζα και τι εστί Αλχημεία, ήξερα περισσότερα. Νομίζω πως θα το ξανανοίξω, και θα το ανοίγω συνέχεια, όπως κι άλλοι άνθρωποι, πολύ περισσότερο απο το Πενήντα Αποχρώσεις του Γκρι που δεν θα διαβαστεί τρίτη ή τέταρτη φορά απο την πλεινότητα των αναγνωστών του. Θα το ξανανοίξω γιατί η λογοτεχνία είναι εδώ για να δίνει και νόημα στη ζωή. Δεν είναι μόνο ιστορίες πάνω σε άλλες ιστορίες, είναι ένας τρόπος να καθρεφτίζεις τον εαυτό σου, και καμιά φορά αυτούς τους αντικατοπτρισμούς τους έχουμε ανάγκη όσο ο Νάρκισσος στη Λίμνη.

Όταν πέθανε ο Νάρκισσος η Λίμνη έκλαιγε, λέει η ιστορία του Όσκαρ Γουάιλντ.

“Γιατί κλαίς;” Την ρώτησαν οι Οριάδες Νύμφες. “Εσύ τουλάχιστον είχες τη δυνατότητα να θαυμάζεις το Νάρκισσο στα νερά σου κάθε βράδυ.”

Δεν κλαίω για το Νάρκισσο.” Απάντησε η Λίμνη. “Αλλά γιατί όταν έγερνε να καθρεφτιστεί στα νερά μου εγώ μπορούσα να αντικρύσω τη δική μου ομορφιά.”

Κάτι τέτοιο συμβαίνει και με τους ανθρώπους που διαβάζουν. Πέφτουν πάνω απο τα νερά της Λίμνης να αντικατοπτριστούν και είναι τελικά η ίδια η Λίμνη  που αντικατοπτρίζεται μέσα απο τα δικά τους μάτια. Έχουμε λοιπόν ανάγκη τις ιστορίες όπως μας έχουν ανάγκη κι αυτές. Ναι, το Σύμπαν συνομωτεί, αλλά είναι επειδή πιστεύουμε εμείς πως το κάνει.

1,132 total views, 0 views today

Σχόλια

Σχόλια

Αφήστε ένα σχόλιο

Το Literature.gr ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα από την ιστοσελίδα μας. Παρακαλούμε όμως τα κείμενα σας να είναι σύντομα, μη υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους και να γράφονται στην όμορφη Ελληνική μας γλώσσα. Όλα τα άρθρα στο Literature.gr φέρουν την ευθύνη του υπογράφοντα.
 

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Το site www.literature.gr χρησιμοποιεί cookies από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Read previous post:
Κερδίστε 2 αντίτυπα από τα βιβλία της Alice Munro «ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΗ ΕΥΤΥΧΙΑ» & «Μ’ ΑΓΑΠΑΕΙ ΔΕΝ Μ’ ΑΓΑΠΑΕΙ»

Κερδίστε 2 αντίτυπα από τα βιβλία  της  Alice Munro «ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΗ ΕΥΤΥΧΙΑ»  & «Μ’ ΑΓΑΠΑΕΙ ΔΕΝ Μ’ ΑΓΑΠΑΕΙ»   Το Literature.gr...

Close