Το Άλεφ: Επαγωγικό σημείο του κόσμου και της λογοτεχνίας, του Δημήτρη Μαραντίδη

By  |  0 Comments

Στο διήγημα του Μπόρχες «Άλεφ»  ο Κάρλος Αρχεντίνο Δανέρι είναι ένας μάλλον ιταλικής καταγωγής υπερφίαλος λογοτέχνης,  που έχει  σύμφωνα με τον Μπόρχες υπερεκτιμήσει τις ποιητικές του ικανότητες και όπου ο δεύτερος τον επισκέπτεται -μια αναγκαία φυσική εξέλιξη των πραγμάτων  που η συνήθεια φέρνει μια φορά κάθε χρόνο- από το 1929 και έπειτα, από τότε που η Μπεατρίς Βιτέρμπο έφυγε μια και για πάντα από την ζωή.

Ο πλατωνικός έρωτας του Μπόρχες για την Μπεατρίς θα μπορούσαμε να πούμε ότι διαχέεται εύκολα στην ατμόσφαιρα του διηγήματος αλλά κάτι τέτοιο φαίνεται στην παρούσα ασήμαντο -η Μπεατρίς υπήρξε ωστόσο ηδονικά φιλικό πρόσωπο του Μπόρχες. Τούτο είναι ακόμα πιο ασήμαντο αν αναλογιστούμε την ποιότητα του Άλεφ όπου μέσα του βρίσκεται «…το μόνο μέρος πάνω στη γη όπου βρίσκονται όλα τα μέρη του κόσμου — ορατά από κάθε γωνία, καθένα στημένο καθαρά, χωρίς καμιά πιθανή σύγχυση ή συγχώνευση.»

Ο Κάρλος Αρχεντίνο σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να πείσει τον Μπόρχες να πιέσει κάποιον εξίσου επιφανή λογοτέχνη ώστε να δημιουργήσει κάποιον πρόλογο για το έργο του, του διαβάζει εκείνο ποίημα το οποίο ο Μπόρχες  βρίσκει κακό και τον ίδιο τον Δανέρι την επιτομή του χάους, αποφεύγοντας τον Δανέρι όσο το δυνατόν περισσότερο και παράλληλα συνεχίζοντας να  αναπολεί αυτό που τόσο νωχελικά ωραίο υπήρξε η Μπεατρίς Βιτέρμπο.

Όταν ο Κάρλος Αρχεντίνο μαθαίνει ότι οι ιδιοκτήτες του σπιτιού του πρόκειται να το κατεδαφίσουν για να επεκτείνουν την επιχείρηση του ζαχαροπλαστείου, παίρνει έξαλλος τηλέφωνο τον Μπόρχες για να του κάνει γνωστό το γεγονός. Είναι το σπίτι των Δανέρι, το σπίτι που στέγασε ολόκληρες γενεές αυτών και που υπήρξε τα τελευταία χρόνια το σπίτι της Μπεατρίς Βιτέρμπο, και λόγω της ανεξάντλητης νοσταλγίας του Μπόρχες θα γίνει ο λόγος για να  επισκεφτεί  ξανά τον Κάρλος Αρχεντίνο.

Ο Κάρλος Αρχεντίνο Δανέρι είναι έξαλλος: Το σπίτι δεν πρέπει να κατεδαφιστεί πριν τελειώσει το ποίημα του καθώς στο κελάρι του σπιτιού βρίσκεται το Άλεφ.

Το Άλεφ σύμφωνα με τον Κάρλος Αρχεντίνο είναι ένα σημείο στο χώρο από όπου μπορεί να δεις όλα τα σημεία του κόσμου.

 

Ο Μπόρχες μη μπορώντας να αντέξει άλλο την εξοργιστικά επιμελώς χαοτική ποίηση του Κάρλος Αρχεντίνο που ανακάλυψε αυτό το σημείο παιδί ακόμα στο κελάρι του σπιτιού των Δανέρι, το σημείο που υπήρξε η έμπνευση του για το ποίημα του, θα ξαπλώσει στο σημείο που θα του υποδείξει ο ταραχώδης Κάρλος Αρχεντίνο, περιμένοντας ενδεχόμενα ακόμα και το θάνατο του ως μια αναπόφευκτη συμφορά της παραπλάνησης από τον ασταθή εξάδελφο της Βεατρίς Βιτέρμπο.

Όμως ο Μπόρχες θα ξεγελαστεί, γιατί εκεί, στο κάτω μέρος της σκάλας ο Μπόρχες θα δει το Άλεφ να εμφανίζεται ως έκπληξη και εξευγενισμένη τρομάρα:

«Στο κάτω μέρος της σκάλας, προς τα δεξιά, είδα μια μικρή, ιριδίζουσα σφαίρα, που ακτινοβολούσε σχεδόν ανυπόφορα. Στην αρχή, νόμισα ότι περιστρεφόταν, αργότερα κατάλαβα ότι η κίνηση αυτή ήταν μια οφθαλμαπάτη, η οποία οφειλόταν στις ιλιγγιώδεις παραστάσεις που ενέκλειε η σφαίρα. Η διάμετρος του Άλεφ θα πρέπει να ήταν δύο ή τρία εκατοστά, αλλά μέσα του ήταν ο σύμπας ο κοσμικός χώρος, χωρίς την παραμικρή σμίκρυνση.

Κάθε πράγμα (ας πούμε, το γυαλί του καθρέφτη) ήταν άπειρα πράγματα, γιατί το έβλεπα πεντακάθαρα απ’ όλα τα σημεία του σύμπαντος. Είδα την πολυπληθή θάλασσα, είδα την αυγή και το δειλινό, είδα την κοσμοπλημμύρα της Αμερικής, είδα έναν ασημένιο ιστό αράχνης στο κέντρο μιας μαύρης πυραμίδας, είδα έναν κόκκινο λαβύρινθο (ήταν το Λονδίνο), είδα μάτια κοντινά, ατέλειωτα, που με κοίταζαν εξονυχιστικά “ως εν κατόπτρω”, είδα όλα τα κάτοπτρα του πλανήτη και δεν καθρεφτιζόμουν σε κανένα, είδα σε μια αυλή της οδού Σολέρ τα ίδια πλακάκια που είχα δει πριν τριάντα χρόνια στο χολ ενός σπιτιού στο Φράι Μπέντος, είδα τσαμπιά και χιόνι και καπνό, είδα φλέβες μεταλλείων και υδρατμούς, είδα ανάκυρτες ερήμους του Ισημερινού και κάθε κόκκο από την άμμο τους, είδα στο Ίνβερνες μια γυναίκα που δεν θα ξεχάσω ποτέ, είδα την ατίθαση κόμη, είδα το αγέρωχο κορμί, είδα έναν καρκίνο στο στήθος, είδα ένα κύκλο ξεραμένο χώμα σ’ένα πεζοδρόμιο, εκεί οπού ήταν κάποτε ένα δέντρο, είδα μια έπαυλη στο Αδρογκέ, ένα αντίτυπο της πρώτης αγγλικής μετάφρασης του Πλίνιου, εκείνης δηλαδή του Φίλιμον Χόλαντμ, είδα με μιας το κάθε γράμμα τής κάθε σελίδας (όταν ήμουν μικρός, απορούσα που τα γράμματα ενός κλειστού βιβλίου δε χάνονταν τη νύχτα και δεν ανακατεύονταν μεταξύ τους), είδα ταυτόχρονα τη νύχτα και την μέρα, είδα ένα ηλιοβασίλεμα στο Κερέταρο που έμοιαζε ν΄αντανακλά το χρώμα ενός ρόδου στην Βεγγάλη, είδα την κρεβατοκάμαρα μου άδεια, είδα σ’ένα εργαστήριο του Άλκμααρ μια υδρόγειο ανάμεσα σε δυο καθρέφτες που την πολλαπλασίαζαν επ’άπειρον, είδα άλογα που ανέμιζαν οι χαίτες τους, σε μια όχθη της Κασπίας, ξημερώνοντας, είδα τον λεπτό σκελετό ενός χεριού, είδα τους επιζώντες μιας μάχης να στέλνουν καρτ-ποστάλ, είδα σε μια βιτρίνα του Μιρζαπούρ μια ισπανική τράπουλα, είδα κάτι φτέρες να ρίχνουν την λοξή τους σκιά στο πάτωμα ενός θερμοκηπίου, είδα τίγρεις, έμβολα, βίσονες, πλημμύρες και στρατιές, είδα όλα τα μυρμήγκια που υπάρχουν στην γη, είδα έναν περσικό αστρολάβο, είδα σ’ ένα συρτάρι του γραφείου (τρέμω και που το γράφω) κάτι επιστολές χυδαίες, απίστευτα λεπτομερείς, που είχε στείλει η Μπεατρίς στον Κάρλος Αρχεντίνο, είδα ένα λατρεμένο μνημείο στο Τσακαρίτα, είδα το αποκρουστικό λείψανο αυτού που τόσο ηδονικά υπήρξε κάποτε η Μπεατρίς Βιτέρμπο, είδα την κυκλοφορία του σκοτεινού μου αίματος, είδα το πλέγμα του έρωτα και τη μεταμόρφωση του θανάτου, είδα το Άλεφ απ’όλα τα πρίσματα, είδα την Γη μέσα στο Άλεφ και, ξανά μέσα στην Γη το Άλεφ, και μέσα στο Άλεφ τη Γη, είδα το πρόσωπο μου και τα σωθικά μου, είδα το πρόσωπο σου και ζαλίστηκα και έκλαψα, γιατί τα μάτια μου είχαν δει αυτό το μυστικό και επαγωγικό πράγμα που οι άνθρωποι έχουν καπηλευθεί, τ’όνομα του, μα που κανένας από αυτούς δεν το ‘χει δει ποτέ: το ασύλληπτο σύμπαν.»

alef-horhe-luis-borhes~106598

 

apanatga1392726932

 *Για το Άλεφ: http://en.wikipedia.org/wiki/Aleph

 Πηγές: Άπαντα Πεζά Ι, Εκδόσεις Παττάκης , μετάφραση: Αχιλλέας Κυριακίδης

 

27,839 total views, 1 views today

Σχόλια

Σχόλια

Αφήστε ένα σχόλιο

Το Literature.gr ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα από την ιστοσελίδα μας. Παρακαλούμε όμως τα κείμενα σας να είναι σύντομα, μη υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους και να γράφονται στην όμορφη Ελληνική μας γλώσσα. Όλα τα άρθρα στο Literature.gr φέρουν την ευθύνη του υπογράφοντα.
 

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Το site www.literature.gr χρησιμοποιεί cookies από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Read previous post:
Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας: Στην Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων

Ανακοινώθηκαν τα ονόματα των τιμωμένων με κρατικό βραβείο λογοτεχνίας 2014, καθώς και το σκεπτικό βράβευσης της κριτικής επιτροπής για κάθε...

Close