Ο Ντοστογιέφσκι και η ηθική της ελευθερίας, της Τέσυς Μπάιλα

By  |  0 Comments

Μπορούν οι νόμοι της ηθικής να κυριαρχήσουν στους ορίζοντες  της ελευθερίας και σε ποιο βαθμό η ελευθερία μπορεί να περιοριστεί υπακούοντας στους νόμους αυτούς και ο άνθρωπος υποταχθεί σε μια λογική που μπορεί να είναι ακόμη και επικίνδυνη για τον ίδιο;

Για τον Ντοστογιέφσκι η ελευθερία είναι η πρώτιστη και ευγενέστερη αξία ζωής, η υπέρτατη ανάγκη και ασφαλώς μαζί με την αγάπη είναι ό,τι διαχωρίζει τον άνθρωπο από τη ζωώδη φύση του. Άλλωστε αυτό το οποίο σηματοδοτεί το ενδιαφέρον του ανθρώπου είναι η ίδια η ζωή και ζωή χωρίς ελευθερία δε νοείται.

Ο ίδιος ο Ντοστογιέφσκι γράφει: «Ο άνθρωπος μόνο ένα πράγμα έχει ανάγκη: να είναι η θέλησή του εντελώς ανεξάρτητη, όσο κι αν του στοιχίζει αυτή του η ανεξαρτησία, όσες κι αν είναι οι κακές συνέπειες που συνεπάγεται αυτό». Και η ανεξαρτησία μόνο ως έκφραση ελευθερίας μπορεί να νοηθεί, μιας ελευθερίας που ορίζεται ως μοναδικό αγαθό και που συχνά αντιβαίνει τη λογική και τους ηθικούς νόμους.

Χαρακτηριστική είναι η ελευθερία του Ρασκόλινοφ στο «Έγκλημα και Τιμωρία», που τον αναγκάζει να βαδίζει πέρα από τη λογική πιστεύοντας ότι το έγκλημα που διαπράττει είναι μια ηθική απόδοση της δικαιοσύνης, αδιαφορώντας κατάφωρα για την τιμωρία που μπορεί να ενέχει την προσωπική του οδύνη. Το σημαντικό για εκείνον είναι ότι ο  συλλογικός πόνος, ο πόνος της αδικίας θα έχει σημαντικά μειωθεί, έστω κι αν ο ίδιος ο Ρασκόλνικοφ δεν επωφελείται καθόλου.

«Δεν υπάρχει τίποτα πιο ελκυστικό για τον άνθρωπο απ’ την ελευθερία της συνείδησής του, μα δεν υπάρχει και τίποτα πιο βασανιστικό», γράφει στους αδελφούς Καραμαζόφ, δηλώνοντας ξεκάθαρα τη σχέση της ηθικής αυτοδιάθεσης του ανθρώπου απέναντι σε όλα όσα αντιστρατεύεται η συνείδησή του και για τον Ντοστογιέφσκι η μοναδική ελπίδα σωτηρίας μιας κοινωνίας είναι η ύπαρξη ανθρώπων που δεν είναι μόνο καλοί ή κακοί αλλά κυρίως είναι αληθινοί σε ό,τι πιστεύουν.

Σύμφωνα με τον Μποντλέρ: «όλα σ’ αυτό τον κόσμο αποπνέουν έγκλημα», η μοναδική ελπίδα σύμφωνα με τον μεγάλο Ρώσο συγγραφέα είναι οι άνθρωποι  να αφουγκραστούν τη συνείδησή τους, να ακολουθήσουν το μονοπάτι που χάραξαν οι ήρωες του Ντοστογιέφσκι. Να γίνουν δηλαδή όλα όσα δεν τολμούν να είναι. Κι έτσι να ζήσουν την ηθική της προσωπικής τους ελευθερίας.

 

3,208 total views, 0 views today

Σχόλια

Σχόλια

Αφήστε ένα σχόλιο

Το Literature.gr ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα από την ιστοσελίδα μας. Παρακαλούμε όμως τα κείμενα σας να είναι σύντομα, μη υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους και να γράφονται στην όμορφη Ελληνική μας γλώσσα. Όλα τα άρθρα στο Literature.gr φέρουν την ευθύνη του υπογράφοντα.
 

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Το site www.literature.gr χρησιμοποιεί cookies από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Read previous post:
Κερδίστε 3 αντίτυπα από το βιβλίο του Douglas Kennedy «Απ΄ την πρώτη στιγμή »

Κερδίστε 3 αντίτυπα από το βιβλίο του Douglas Kennedy «Απ΄ την πρώτη στιγμή » Το Literature.gr σε συνεργασία με τις εκδόσεις Μεταίχμιο,  προσφέρει στους...

Close