Το μέλλον του μυθιστορήματος, του Δημήτρη Στεφανάκη

By  |  0 Comments

Θα μπορούσε κανείς να ορίσει τον σύγχρονο κόσμο με τρεις μόνο λέξεις: Πετρέλαιο, Ηλεκτρισμός, Μυθιστόρημα. 

Η αστικοποίηση και η βιομηχανοποίηση της ζωής, χάρις στο πετρέλαιο και στον ηλεκτρισμό, οδήγησε στην εξέλιξη της λογοτεχνίας και στην εμφάνιση του μυθιστορήματος.   Η αστική μοναξιά κατέστησε πολλούς ανθρώπους συστηματικούς αναγνώστες του νέου λογοτεχνικού είδους. Το ίδιο το μυθιστόρημα επιβλήθηκε χάρις στην ικανότητά του να αφομοιώνει τη σύνολη ανθρώπινη γνώση και εμπειρία, σ’ ένα κείμενο που συχνά αποδεικνύεται προφητικό για τις εξελίξεις του μέλλοντος.  Ο 19ος αιώνας, στο δεύτερο μισό του, αποδείχθηκε χρυσή περίοδος για τις εκτεταμένες αφηγήσεις. Έργα όπως ο Πόλεμος και Ειρήνη, οι Αδελφοί Καραμάζοφ, το Μοναστήρι της Πάρμας και η Μαντάμ Μποβαρύ αναδείχτηκαν σε ευαγγέλια της εποχής.  Ο εικοστός αιώνας σήμανε την ανανέωση του γαλλικού μυθιστορήματος με τον Προυστ, τον θρίαμβο του μοντερνισμού με τον Τζόυς και την Γουλφ, αλλά και την άνοδο της Γερμανικής λογοτεχνίας με συγγραφείς όπως ο Κάφκα, ο Μπροχ, ο Ροτ και ο Μούζιλ. Την ίδια στιγμή η αμερικανική λογοτεχνία με τον Φώκνερ, τον Φιτζέραλντ και τον Χεμινγουέι έγραφε τη δική της ιστορία.  Ο μεσοπόλεμος δεν ήταν μόνο σημείο επανεκκίνησης του μυθιστορήματος αλλά και μια αφετηρία έντονης αμφισβήτησης και αποδόμησής του. Το λόμπι της διανόησης αντιμετώπιζε με δυσπιστία τον ηγεμόνα της λογοτεχνίας. Ο Σαρτρ και η παρέα του πίεζαν ώστε η λογοτεχνία να προσεταιριστεί το πνεύμα της δημοσιογραφίας. Ο Σελίν καταργούσε το πρωτόκολλο του γραπτού λόγου κι οι μοντερνιστές τραβούσαν στα άκρα τη διαμάχη τους με το κλασικό.

Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος βάθυνε ακόμα περισσότερο το χάσμα με τον παλιό κόσμο. Λογοτεχνικά κινήματα όπως το αντι-μυθιστόρημα επιβεβαιώνουν τη γενικότερη ανάγκη για πειραματισμούς και καινοτομίες.  Το μανιφέστο της νεωτερικότητας καταγγέλλει την τυραννία της αφήγησης και προτείνει νέους τρόπους γραφής προκειμένου να ερμηνευτεί ο παράλογος κόσμος. Συγγραφείς όπως ο Μπέλοου, ο Ναμπόκοφ και ο  Πύνσον δίνουν τις νέες συντεταγμένες. Παρότι οι μεγάλες αφηγήσεις συνεχίζονται με τον ίδιο ρυθμό, στο τέλος του εικοστού αιώνα υπάρχει διάχυτη η αίσθηση ότι η λογοτεχνία βρίσκεται σε κίνδυνο. Θεωρητικοί και στοχαστές όπως ο Μπλουμ μιλούν πλέον καθαρά για το τέλος του μυθιστορήματος. Το διαδίκτυο και η μάστιγα της ενημέρωσης προβάλλουν ως θανάσιμοι εχθροί του. Συγγραφείς και αναγνώστες αποδεικνύονται εξαιρετικά οκνηροί για τη μυθιστορηματική γραφή και ανάγνωση.

Στο λυκαυγές της νέας χιλιετίας τίθεται το ερώτημα αν το μυθιστόρημα θα επιζήσει σε πείσμα της τεχνολογικής κοσμογονίας ή θα θαφτεί κάτω από τον σκουπιδότοπο της επικαιρότητας. Πώς θα είναι άραγε ένας κόσμος χωρίς μυθιστόρημα; Όσοι πάντως προαναγγέλλουν επιπόλαια τον αφανισμό του δεν έχουν ίσως αντιληφθεί ότι μαζί του θα αφανιστούν και οι ίδιοι, αφού για δύο αιώνες τώρα το μυθιστόρημα συντήρησε μια πνευματική κοινότητα με βιβλιοπωλεία, εκδοτικούς οίκους, βιβλιοθήκες, συγγραφείς και αναγνωστικό κοινό.

6,474 total views, 1 views today

Σχόλια

Σχόλια

Αφήστε ένα σχόλιο

Το Literature.gr ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα από την ιστοσελίδα μας. Παρακαλούμε όμως τα κείμενα σας να είναι σύντομα, μη υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους και να γράφονται στην όμορφη Ελληνική μας γλώσσα. Όλα τα άρθρα στο Literature.gr φέρουν την ευθύνη του υπογράφοντα.
 

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Το site www.literature.gr χρησιμοποιεί cookies από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Read previous post:
Πωλείται προς 1.5 εκατ. ευρώ το σπίτι που γεννήθηκε ο Κωστής Παλαμάς

Ο ιδιοκτήτης του ακινήτου που βρίσκεται στην Πάτρα έβαλε πωλητήριο-Ο δήμος αδυνατεί να προχωρήσει στην αγορά του Στον αριθμό 241...

Close